Producten gezondheidszorg / klinische diagnostiek

Afkorting en titel:

SBL: SpanningsBehoefteLijst

Een uniek instrument waarmee de spanningsbehoefte in kaart wordt gebracht
Auteurs: J.A. Feij en R.W. van Zuilen
Productcode: GZ2 (uitleg en registratie)
Beschikbaar: Ja (2007)
Doel van het instrument: Meten van vier aspecten van spanningsbehoefte, alsmede algemene spanningsbehoefte
Materiaal: Handleiding (inclusief appendix met aanvullende normtabellen), Testboekjes.
De SBL werd voorheen door Swets / Harcourt uitgegeven.
Doelgroep: Adolescenten en volwassenen
Toepassing:

Met de SBL kan een persoonlijkheidsaspect - spanningsbehoefte - in kaart worden gebracht. De lijst kan ook in onderzoek een zinvolle bron van informatie zijn, bijvoorbeeld op het terrein van de verslavingszorg, verkeer, veiligheid, sport, delinquentie, enz.
De uitkomsten geven inzicht in de houding van een persoon ten aanzien van nieuwe, gevarieerde, uitdagende en riskante situaties, activiteiten en ervaringen.
Voor selectie- en loopbaanonderzoeken kan de (SpanningsBehoefteLijst- selectieversie) worden gekozen.

De vragenlijst kan worden gebruikt door psychologen en anderen met een kwalificatie voor het afnemen van tests. Ervaring op het gebied van diagnostiek en kennis op het gebied van de nodige psychometrie zijn een vereiste voor een verantwoorde afname en interpretatie.

SBL-schalen De lijst bestaat uit 68 items die voor de volgende vier aspecten een score opleveren:
  • Thrill and adventure seeking (TAS),
  • Experience seeking (ES),
  • Boredom susceptibility (BS),
  • Disinhibition (DIS).
Er kan ook een algemene spanningsbehoeftescore berekend worden.
Testafname en scoring: Het invullen van de SBL kost ongeveer 20 minuten, het scoren circa 5 minuten.
De ruwe scores worden omgezet in naar leeftijd en geslacht gedifferentieerde decielnormen voor researchdoeleinden en individuele diagnostiek.
De lijst kan zowel individueel als groepsgewijs - schriftelijk - worden afgenomen.
Psychometrische gegevens en normen: De SBL is gebaseerd op de Sensation Seeking Scales van Zuckerman die op basis van factoranalyses de vier genoemde aspecten van spanningsbehoefte heeft onderscheiden.
De SBL is in 1982 genormeerd op de gegevens van 174 mannelijke en 147 vrouwelijke studenten.
In een nieuw onderzoek (1996) kwamen gegevens van ruim 2600 jongeren beschikbaar (verdeeld over drie leeftijdsgroepen: 12-15, 16-19 en 20-24 jaar). De appendix bevat verder normgegevens voor 2243 mannen en 2514 vrouwen van 35-64 jaar (verdeeld over drie leeftijdsgroepen van tien jaar). Voor de leeftijdsgroep 25-34-jarigen zijn normscores geschat.
Publicaties:
  • Feij, J.A., Orlebeke, J.F., Gazendam, A & Zuilen, R.W. van (1985). Sensation seeking: measurement and psychophysiological correlates. In: J. Strelau, F.H. Farley, & A. Gale (Eds.), The biological bases of personality and behavior, (Vol. 1, pp. 195-210). Washington: Hemisphere Publishing Corporation.
  • Feij, J.A., Dekker, P.H., Koopmans, J.R. en Boomsma, D.I. (1997). Nieuwe normen en stabiliteitsgegevens voor de Spanningsbehoeftenlijst (SBL). Nederlands Tijdschrift voor de Psychologie, 52, 131-134.
Prijzen: Zie bestellen SBL