Afkorting en titel:
ESSEON-R: Schaal voor het schatten van het sociaal-emotioneel ontwikkelingsniveau - Revisie
ESSEON-R: oktober 2011
- een verstandelijke beperking,
- een (vermoede) psychische ontwikkelingsachterstand,
- een ontwikkelingsstoornis of psychiatrische problematiek,
- een zintuiglijke en/of communicatieve beperking,
- school- en/of leerproblemen binnen het regulier of speciaal onderwijs.
- in de handleiding is een diagnostisch voorbeeldrapport opgenomen,
- in de handleiding is de ESPON opgenomen (Experimentele Schaal voor het Psychoseksuele OntwikkelingsNiveau; deze kwalitatieve checklist inventariseert de ontwikkeling van het sexuele gedrag in relatie tot leeftijd (0-16 jaar; 59 items),
- de instructie voor het nu als ‘kenmerkend’ te beoordelen gedrag is aangescherpt,
- de berekening van de ontwikkelingsleeftijd is vereenvoudigd,
- de bovengrensleeftijden staan nu per item op het scoreformulier zodat men in één oogopslag kan zien wanneer dit gedrag in geval van een normale ontwikkeling zal zijn uitgedoofd,
- voor de aanvullende kwalitatieve analyse is nu ook een computerprogramma beschikbaar (zie verderop).
Binnen het domein Sociale Ontwikkeling worden negen dimensies onderscheiden: a. contactlegging, b. sociale onafhankelijkheid, c. morele ontwikkeling, d. impulscontrole, e. ik-bewustzijn in sociale context, f. sociaal inschattingsvermogen, g. sociale vaardigheden, h. relatie tot autoriteit en i. sociale aspecten van de seksuele ontwikkeling.
Binnen het domein Emotionele Ontwikkeling worden zeven dimensies onderscheiden: a. zelfbeeld, b. emotionele onafhankelijkheid, c. realiteitsbesef, d. morele ontwikkeling, e. angsten, f. impulscontrole, g. regulatie van de emoties.
Ieder domein bevat 76 items, die naar leeftijd zijn gegroepeerd. De voor een bepaald leeftijdsbereik kenmerkende items behoren tot een zogenaamd 'leeftijdsblok'. 50% van de kinderen die een 'normale' ontwikkeling doormaken zullen dit gedrag op deze leeftijd vertonen.
De gedragsdeskundige dient een goede kennis van de 'normale' kinderlijke ontwikkeling te bezitten en in staat te zijn tot professionele distantie.
Door in beide domeinen alle 76 items te scoren op 'kenmerkend' of 'niet kenmerkend' en vervolgens een eenvoudige rekenregel toe te passen kan het sociaal-emotioneel ontwikkelingsniveau bepaald worden.
De ESSEON-R resultaten kunnen desgewenst met behulp van een formulier of het computerprogramma ook per domein en per dimensie kwalitatief geanalyseerd worden.
Interbeoordelaarsbetrouwbaarheid en test-hertestbetrouwbaarheid zijn onderzocht in groepen van 59 resp. 25 proefpersonen. Op itemniveau is de overeenstemming, uitgedrukt in Cohens kappa, bij 90-94% van de items voldoende tot uitstekend. Pearson-correlaties tussen de twee afnames per persoon variëren van .88 tot .95 (interbeoordelaarsbetrouwbaarheid) en van .89 tot .97 (test-hertestbetrouwbaarheid). In de handleiding worden verder gegevens over interne consistentie, standaardmeetfout en betrouwbaarheidsinterval gepresenteerd.
In onderzoek naar de validiteit wordt een hoge waarde voor de soortgenootvaliditeit met de Sociale Redzaamheidsschaal Zwakzinnigen (Kraijer, Kema en De Bildt, 2004), de Vineland-Z (De Bildt en Kraijer, 2003) en enkele intelligentiematen gevonden: Pearson-correlaties van 0.60 tot 0.80.
In onderzoek naar de discriminerende validiteit blijkt de ESSEON-R - conform de verwachting - iets anders te meten dan de Storend Gedragsschaal voor Zwakzinnigen (Kraijer en Kema, 1994): de Pearson-correlatie is 0.05.
Het programma brengt op domein- en dimensieniveau in beeld of het in het item omschreven gedrag kenmerkend is voor de cliënt of niet, en of dit past bij de ontwikkelingsleeftijd, of dat het gedrag wellicht op de ontwikkelingsleeftijd vóór- of achterloopt.
In de praktijk:
Nadat de beoordeling van het gedrag heeft geleid tot een score 'kenmerkend' en 'niet kenmerkend',
worden de gegevens in het computerprogramma ingevoerd. De computer voert een analyse uit.
In deze analyse wordt op domein- en dimensieniveau nagegaan of het in het item beschreven gedrag past bij de
ontwikkelingsleeftijd. Het gedrag dat in een item wordt beschreven, wordt bij een van zes categorieën ingedeeld.
Op basis van de resultaten kunnen specifieke zwak en sterk ontwikkelde dimensies van het sociaal-emotionele gedrag aan het licht komen.
Deze kunnen dan dienen als aangrijpingspunt voor het opstellen van een behandelplan of begeleidingsadvies.
In een begeleidende handleiding wordt de werking van het computerprogramma uitgelegd.
Aan de hand van drie casussen wordt duidelijk gemaakt hoe men het door het programma gegenereerde rapport kan interpreteren en hoe men dit
kan gebruiken voor het opstellen van een begeleidingsadvies voor een cliënt.
De handleiding met een voorbeeldrapport is hier in te zien.
Tijdens de ESSEON-R cursussen wordt ruim aandacht besteed aan het gebruik van het computerprogramma en de interpretatie van de resultaten.
Aan het genereren van een rapport zijn kosten verbonden. Deze worden verrekend met het krediet dat bij aanschaf van het programma is gekocht.
Dit krediet staat op internet. Als het krediet op is,
kan dit worden nabesteld. Het bestelde krediet wordt dan op internet aan uw
voorraad toegevoegd.
- Windows XP of hoger
- Internet Explorer 7.0 of hoger
- een beeldschermresolutie van 1024x768 of hoger
- ca. 4 MB vrije schijfruimte
- een actieve verbinding met internet op ieder moment dat u het programma een rapport
laat samenstellen.
Voor het genereren van een rapport worden kosten verrekend met aangeschaft krediet op internet. Bij het opvragen van een rapport moet er dus een verbinding met internet gelegd kunnen worden.
Het programma kan op een onbeperkt aantal computers worden geïnstalleerd om gegevens in te voeren, te corrigeren en/of tussen computers uit te wisselen. Het genereren van een rapport kan echter alleen op een computer waarop een bij het krediet behorende activatiecode is ingevoerd.
Wanneer u het programma op meerdere computers rapporten wilt laten samenstellen, heeft u evenzovele activatiecodes nodig. Losse activatiecodes worden geleverd met 25 kredieteenheden (of een veelvoud daarvan).
Om het bestand te kunnen lezen heeft u het programma Acrobat
Reader nodig. U kunt dit gratis downloaden:
